Wyciek z ucha to objaw, nie choroba
Wyciek z ucha (z łac. otorrhea) sam w sobie nie jest chorobą, lecz objawem różnych schorzeń ucha. Aby ustalić jego przyczynę, laryngolog ocenia charakter wydzieliny, czas jej trwania, objawy towarzyszące oraz obraz ucha w badaniu. Dwie wskazówki są szczególnie ważne: rodzaj wydzieliny oraz to, czy błona bębenkowa jest zachowana, czy uszkodzona.
Rodzaje wydzieliny i o czym mogą świadczyć
- Ropna (gęsta, żółto-zielona, często o nieprzyjemnym zapachu) — typowa dla zakażenia bakteryjnego: zapalenia ucha zewnętrznego, ostrego zapalenia ucha środkowego z pęknięciem błony lub przewlekłego zapalenia ucha.
- Śluzowa — pochodzi zwykle z ucha środkowego i wydostaje się przez perforację lub dren wentylacyjny, często podczas infekcji górnych dróg oddechowych.
- Krwista lub podbarwiona krwią — może wynikać z urazu, pękniętego naczynia na błonie bębenkowej, obecności tzw. ziarniny zapalnej albo być objawem perlaka.
- Wodnista, przejrzysta — najczęściej niegroźna (np. woda po kąpieli), ale utrzymujący się wodnisty wyciek po urazie głowy może w rzadkich przypadkach oznaczać wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego i wymaga pilnej diagnostyki.
Najczęstsze przyczyny wycieku z ucha
Zapalenie ucha zewnętrznego (ucho pływaka). Zakażenie skóry przewodu słuchowego, często po zamoczeniu ucha lub po urazie patyczkiem. Towarzyszą mu ból (nasilający się przy pociąganiu za małżowinę), świąd i wyciek.
Ostre zapalenie ucha środkowego z perforacją. Gdy w uchu środkowym gromadzi się ropa, ciśnienie może przerwać błonę bębenkową; ropny wyciek wypływa do przewodu, a ból i gorączka zwykle wtedy maleją. Więcej: ostre zapalenie ucha środkowego.
Przewlekłe zapalenie ucha środkowego i perlak. Nawracający lub stały, często cuchnący wyciek ropny — zwłaszcza z towarzyszącym niedosłuchem — może świadczyć o przewlekłym zapaleniu ucha lub o perlaku. To sytuacje wymagające leczenia specjalistycznego, często operacyjnego.
Obecność drenów wentylacyjnych. U dzieci z drenami śluzowy lub ropny wyciek pojawia się często przy katarze — to zwykle łagodny przebieg, ale wymaga kontaktu z lekarzem.
Ciało obce i uraz. Zwłaszcza u dzieci wyciek może być skutkiem ciała obcego w uchu; wyciek po urazie okolicy ucha zawsze wymaga oceny lekarskiej.
Kiedy wyciek z ucha wymaga pilnej wizyty
Skontaktuj się szybko z lekarzem, jeśli wyciekowi towarzyszą:
- silny ból, wysoka gorączka lub obrzęk i zaczerwienienie za małżowiną uszną;
- nagłe pogorszenie słuchu, zawroty głowy albo osłabienie mięśni twarzy (niedowład);
- wyciek z krwią, cuchnący i nawracający wyciek ropny;
- wodnisty wyciek po urazie głowy.
Objawy te mogą świadczyć o powikłaniach lub o poważniejszej przyczynie wycieku.
Jak postępować
Do czasu wizyty u laryngologa:
- nie mocz ucha i nie płucz go samodzielnie — przy uszkodzonej błonie bębenkowej może to nasilić zakażenie i wywołać zawroty głowy;
- ucho można delikatnie osuszyć z zewnątrz (nie wpychaj waty ani patyczków w głąb przewodu);
- nie stosuj kropli do uszu na własną rękę, dopóki lekarz nie oceni, czy błona bębenkowa jest zachowana.
Leczenie zależy od przyczyny: w zakażeniach zwykle stosuje się krople z antybiotykiem (i ewentualnie sterydem) oraz leczy współistniejący katar, natomiast przy perlaku czy przewlekłym zapaleniu z destrukcją struktur ucha konieczne bywa leczenie operacyjne.
Źródła i dodatkowe informacje
- Otorrhea — artykuł anglojęzyczny (Wikipedia)
- Perlak — jedna z ważnych przyczyn przewlekłego, cuchnącego wycieku z ucha
- Perforacja błony bębenkowej — częsta droga wypływu wydzieliny z ucha środkowego
- Dreny wentylacyjne uszu — wyciek u dzieci z drenami