Co to jest ucho pływaka?
Zapalenie ucha zewnętrznego to zakażenie skóry przewodu słuchowego zewnętrznego — kanału prowadzącego od małżowiny do błony bębenkowej. Potoczna nazwa „ucho pływaka” bierze się stąd, że schorzenie często pojawia się po kąpieli, gdy w przewodzie zalega wilgoć sprzyjająca namnażaniu bakterii. W przeciwieństwie do zapalenia ucha środkowego, które toczy się za błoną bębenkową, tutaj chory jest sam przewód słuchowy.
Przyczyny
- Wilgoć w przewodzie słuchowym — po pływaniu, kąpieli, w gorącym i wilgotnym klimacie. Woda wypłukuje ochronną woskowinę i zmienia odczyn skóry.
- Podrażnienie i mikrourazy skóry — najczęściej po czyszczeniu ucha patyczkami lub innymi przedmiotami.
- Skłonności osobnicze — wąski przewód słuchowy, choroby skóry (np. wyprysk, łuszczyca), alergia.
Objawy
- Ból nasilający się przy pociąganiu za małżowinę uszną lub naciskaniu na skrawek ucha — to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów;
- świąd w przewodzie słuchowym, zwłaszcza na początku;
- uczucie zatkania i pogorszenie słuchu, gdy przewód jest obrzęknięty;
- wyciek z ucha — surowiczy lub ropny;
- niekiedy zaczerwienienie i obrzęk skóry wokół wejścia do ucha.
Leczenie
Podstawą leczenia są krople do ucha działające miejscowo — najczęściej zawierające antybiotyk i steryd, dobrane przez lekarza po obejrzeniu ucha. Bardzo ważne jest:
- utrzymanie ucha w suchości — na czas leczenia unikaj kąpieli z zamoczeniem ucha;
- niewkładanie do ucha patyczków ani innych przedmiotów;
- niestosowanie kropli na własną rękę, dopóki lekarz nie potwierdzi, że błona bębenkowa jest zachowana (przy jej uszkodzeniu niektóre krople są przeciwwskazane).
Przy znacznym obrzęku lekarz może założyć do przewodu specjalny sączek ułatwiający wnikanie leku. Ból zwykle ustępuje w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia.
Uwaga: osoby z cukrzycą i obniżoną odpornością powinny traktować zapalenie ucha zewnętrznego poważnie — w rzadkich przypadkach może u nich rozwinąć się ciężka, tzw. złośliwa (martwicza) postać zapalenia. Silny, narastający ból, który nie ustępuje mimo leczenia, wymaga pilnej konsultacji.
Jak zapobiegać
- osuszaj uszy po kąpieli (przechyl głowę, delikatnie osusz małżowinę; nie wpychaj waty w głąb);
- nie czyść przewodu patyczkami — usuwają ochronną woskowinę i uszkadzają skórę (zobacz: bezpieczne czyszczenie uszu);
- przy skłonności do zapaleń stosuj zatyczki do pływania;
- lecz choroby skóry, które sprzyjają zapaleniom.
Źródła i dodatkowe informacje
- Swimmer’s ear (otitis externa) — informacje dla pacjentów (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery)
- Otitis externa — artykuł anglojęzyczny (Wikipedia)
- Zapalenie ucha — rodzaje i objawy — przegląd wszystkich rodzajów zapalenia ucha
- Bezpieczne czyszczenie uszu — jak nie doprowadzić do podrażnienia przewodu