„Zapalenie ucha” to nie jedna choroba
W codziennym języku „zapalenie ucha” oznacza po prostu bolące, chore ucho. W rzeczywistości kryje się pod tym kilka różnych schorzeń, które dotyczą różnych części ucha, mają inne przyczyny i wymagają innego leczenia. Rozpoznanie właściwego rodzaju jest kluczowe — dlatego przy dolegliwościach usznych warto zgłosić się do lekarza, który obejrzy ucho.
Poniżej krótko opisujemy najważniejsze rodzaje zapalenia ucha, z odnośnikami do szczegółowych artykułów.
Zapalenie ucha zewnętrznego (ucho pływaka)
Dotyczy skóry przewodu słuchowego zewnętrznego. Najczęściej pojawia się po zamoczeniu ucha (stąd nazwa „ucho pływaka”) lub po podrażnieniu skóry patyczkiem. Charakterystyczny jest ból nasilający się przy pociąganiu za małżowinę oraz świąd i wyciek. Więcej: zapalenie ucha zewnętrznego (ucho pływaka).
Ostre zapalenie ucha środkowego
To gwałtowne, bakteryjne lub wirusowe zapalenie ucha środkowego, najczęstsze u dzieci, zwykle w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych. Objawia się silnym, pulsującym bólem, gorączką i niedosłuchem; czasem dochodzi do pęknięcia błony bębenkowej i wycieku ropnego z ucha. Więcej: ostre zapalenie ucha środkowego.
Wysiękowe zapalenie ucha środkowego
W tej postaci w uchu środkowym gromadzi się płyn (wysięk) bez ostrego bólu i gorączki. Dominują niedosłuch i uczucie zatkania ucha; u dzieci bywa wykrywane przypadkowo lub jako gorszy słuch. Często wiąże się z przerostem migdałka gardłowego i alergią. Więcej: wysiękowe zapalenie ucha środkowego.
Przewlekłe zapalenie ucha i perlak
Długotrwałe lub nawracające zapalenie ucha środkowego może prowadzić do trwałego uszkodzenia błony bębenkowej i kosteczek słuchowych, a niekiedy do rozwoju perlaka — zmiany, która stopniowo niszczy struktury ucha i wymaga leczenia operacyjnego. Objawy to przewlekły lub nawracający, często cuchnący wyciek z ucha oraz narastający niedosłuch. Więcej: przewlekłe zapalenie ucha z destrukcją błony bębenkowej.
Najczęstsze objawy zapalenia ucha
Niezależnie od rodzaju, do typowych objawów należą:
- ból ucha (zobacz też: dlaczego ucho boli);
- uczucie zatkania i niedosłuch;
- wyciek z ucha — śluzowy, ropny lub z domieszką krwi;
- świąd, szum uszny, niekiedy gorączka.
U małych dzieci zapalenie ucha może objawiać się płaczem, pocieraniem lub pociąganiem ucha, rozdrażnieniem, gorszym snem i gorączką.
Kiedy koniecznie do lekarza
Zgłoś się pilnie, jeśli wystąpią: bardzo silny ból, wysoka gorączka, obrzęk i zaczerwienienie za małżowiną uszną, nagłe pogorszenie słuchu, zawroty głowy lub osłabienie mięśni twarzy. Do laryngologa warto się także zgłosić przy zapaleniach nawracających, przy utrzymującym się wycieku oraz zawsze u małych dzieci.
Jak leczy się zapalenie ucha
Leczenie zależy od rodzaju zapalenia: zapalenie ucha zewnętrznego leczy się głównie kroplami działającymi miejscowo, ostre zapalenie ucha środkowego bywa leczone objawowo lub antybiotykiem, wysiękowe — obserwacją i leczeniem przyczyny (np. drenaż uszu w przypadkach przewlekłych), a przewlekłe zapalenie i perlak wymagają leczenia specjalistycznego, często operacyjnego. Kluczowe jest, aby leczenie dobrał lekarz po zbadaniu ucha — samodzielne stosowanie kropli przy nierozpoznanym stanie błony bębenkowej może zaszkodzić.
Źródła i dodatkowe informacje
- Otitis — artykuł anglojęzyczny (Wikipedia)
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Wysiękowe zapalenie ucha środkowego
- Zapalenie ucha zewnętrznego (ucho pływaka)