Pierwsza pomoc w krwawieniu z nosa
Dostępne w domu rzeczy: lód, krople do nosa, chusteczka, ciśnieniomierz
Na wstępie należy zauważyć, że większość krwawień z nosa wynika z pęknięcia / uszkodzenia naczyń krwionośnych w przedniej części przegrody nosa (naczynia te tworzą tzw. splot Kisselbacha). Miejsce to zaznaczone jest na zdjęciu poniżej niebieskim okręgiem. Wiedząc o tym fakcie można odpowiednio pomóc krwawiącej osobie w domu czy na ulicy. Pewne ogólne zasady opisane są dalej.
- jeśli widzisz krwawiącą z nosa osobę, postaraj się ją uspokoić
- posadź ją na krześle / łóżku
- pochyl jej głowę do przodu
- poproś o wydmuchanie nosa – najpierw po jednej potem po drugiej stronie
- podaj kilka dawek leku obkurczającego naczynia (Oxalin, Afrin, Xylometazolin) – leki na katar często spotykane w apteczkach domowych
- każ przytrzymać skrzydełka nosa do przegrody – ściśnięcie nosa do 10 minut. Nie ściskaj kości nosa u góry lecz u dołu.
- przyłóż zimny okład z lodu na kark
- zmierz ciśnienie
- wezwij pomoc jeśli krwawienie nie ustępuje lub chory czuje się źle
Postępowanie takie w wielu przypadkach spowoduje zatrzymanie krwawienia z nosa. Z praktyki wiadomo, że niewiele osób jest przygotowanych na krwawienie z nosa w domu i ma odpowiednie środki hamujące krwotok. Jeśli krwawienia się powtarzają nie będąc nasilonymi, można zaopatrzyć się w aptece w preparaty pochodzenia roślinnego lub inne oraz specjalne tampony ze środkiem hemostatycznym do stosowania doraźnego.
Przyczyny krwawienia z nosa
Miejscowe:
- infekcja górnych dróg oddechowych z osłabieniem naczyń krwionośnych
- uraz bezpośredni nosa
- nawyk drapania w nosie u dzieci
- ciało obce w nosie
- nadużywanie leków obkurczających śluzówkę nosa (xylometazolin i podobne)
- guz nosa
Ogólne:
- nadciśnienie tętnicze
- stres
- choroby przebiegające z zaburzeniami krzepliwości krwi
- nadużywanie leków wpływających na krzepliwość
Istnieje wiele innych przyczyn krwawienia z nosa, a zadaniem lekarza jest opanowanie krwawienia, znalezienie przyczyny oraz leczenie przyczynowe o ile jes to możłiwe. Krwawienie z nosa częściej występuje w okresie jesienno – zimowym. Wynika to nie tylko z większej liczby infekcji górnych dróg oddechowych ale również z oddychania ogrzanym suchym powietrzem w mieszkaniach. Dochodzi wtedy do wysuszenia błony śluzowej nosa, której naczynia łatwo pękają. W okresie tym należy więc stosować nawilżacze powietrza oraz środki miejscowo nawilżające śluzówkę nosa w postaci roztworów soli fizjologicznej czy gotowych preparatów w aerozolu dostępnych w aptece.
Najczęstsze miejsce krwawienia z nosa
Nadciśnienie jak przyczyna krwawienia z nosa
Jedną z częstszych przyczyn krwawienia z nosa jest nadciśnienie tętnicze. Krwawienie występuje u osoby, która nie bierze leków na nadciśnienie lub bierze je nieregularnie. Dlatego przy krwawieniu z nosa należy zawsze zmierzyć ciśnienie i jeśli jest wysokie podać lek przepisany przez lekarza.
Czego nie należy robić
Nie należy - jak niektórzy robią - odchylać głowy do tyłu. Taki manewr spowoduje zaciekanie krwi do gardła z możliwością niebezpiecznego zachłyśnięcia lub połknięcia dużej jej objętości, co spowoduje bóle brzucha, wymioty i inne dolegliwości. Nie należy kłaść się na łóżku z głową odchyloną do tyłu.
Często współistniejące problemy laryngologiczne
Nawracające krwawienia z nosa mogą towarzyszyć innym schorzeniom nosa: utrudnieniu oddychania nosem (skrzywiona przegroda nosa, polipy) lub zapaleniu zatok. Nieżyt nosa i katar jako przyczyna opisano w artykule: katar i wirusy.
Źródła i dodatkowe informacje
- Epistaxis — artykuł o krwawieniu z nosa (Wikipedia, ang.)
- Epistaxis: evaluation and treatment — przegląd kliniczny (PubMed)
- Nosebleed — informacje dla pacjentów (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery)