Opis
Prawidłowa błona bębenkowa (membrana tympani) ma kolor opisywany jako perłowo – szary, z widocznymi, zarysowanymi naczyniami krwionośnymi zwłaszcza okolicy rękojeści młoteczka. Prawidłowa błona bębenkowa może być nieznacznie przeźroczysta, ale również matowa, nieprzejrzysta, koloru białawego. Składa się z grubszej części napiętej (pars tensa) oraz znacznie cieńszej i mniejszej części wiotkiej (pars flaccida), która nie posiada warstwy włóknistej. Ma grubość około 0,1 mm i dużą wytrzymałość. (Na podstawie: A. Bochenek, M. Reicher Anatomia człowieka. tom V. PZWL, Warszawa 1989. ISBN 978-83-200-3848-4)
Poniżej na zdjęciu przedstawiono rzut prawidłowej błony bębenkowej w stosunku do kości skroniowej prawej. Przód jest po prawej stronie
Przypadek I
Ucho prawe: na zdjęciu widoczna jest dobrze rękojeść młoteczka oraz pępek w postaci białego centralnego punktu. Błona bębenkowa jest nieznacznie przeźroczysta. Widoczne są naczynia rękojeści młoteczka i odchodzące od nich promieniście mniejsze naczynia idące w kierunku brzegów błony bębenkowej. Widoczny jest również refleks świetlny w kształcie stożka. Górna część wiotka błony bębenkowej (epitympanum) oraz kosteczki słuchowe są na tym zdjęciu niewidoczne (ryc 1 i 1a).
Ryc. 1 Prawidłowa błona bębenkowa.
Ryc. 1a Prawidłowa błona bębenkowa - schemat. 1-rękojeść młoteczka 2-pępek 3-refleks świetlny
Ryc. 1b Podział błony bębenkowej na kwadranty
- A – S – kwadrant przednio – górny
- A – I – kwadrant przednio – dolny
- P – S – kwadrant tylno – górny
- P – I – kwadrant tylko – dolny
Przypadek II
Ucho lewe: na zdjęciu widoczna jest dobrze rękojeść młoteczka oraz pępek. Błona bębenkowa jest matowa i nieprzejrzysta, ma kolor mleczny. Niewidoczne są struktury głębiej położone, które zwykle można zauważyć podczas badania, jak np. zarys stawu kowadełkowo – strzemiączkowego. Widoczne są naczynia rękojeści młoteczka i odchodzące od nich mniejsze naczynia idące w kierunku brzegów błony bębenkowej. Widoczny jest również niewielki refleks świetlny w tylnych kwadrantach. Jest to zdjęcie dziecka z prawidłowym tympanogramem i audiometrią tonalną (ryc. 2).
Ryc. 2 Prawidłowa błona bębenkowa.
Przypadek III
Ucho lewe: na zdjęciu widoczna jest rękojeść młoteczka oraz bardzo dobrze pępek w postaci białego centralnego punktu. Błona bębenkowa jest przeźroczysta. Widoczne są naczynia rękojeści młoteczka i odchodzące od nich promieniście mniejsze naczynia idące w kierunku brzegów błony bębenkowej. Widoczny jest również refleks świetlny w kształcie stożka. Pępek jest wciągnięty a tylne kwadranty są nieco wybrzuszone ale napięcie i struktura błony bębenkowej są prawidłowe (ryc. 3).
Ryc. 3 Prawidłowa błona bębenkowa.
Porównanie z patologią
Znajomość obrazu prawidłowej błony bębenkowej ułatwia rozpoznawanie zmian chorobowych:
- Perforacja błony bębenkowej — ubytek w błonie
- Tympanoskleroza — białawe złogi na błonie
- Kieszonki retrakcyjne — zagłębienia w błonie
- Wysiękowe zapalenie ucha — bursztynowy płyn za błoną
Źródła
- Tympanic membrane — anatomia błony bębenkowej (Wikipedia, ang.)